Ellen Deelen, een promovenda in Nederland, onderzocht de rol van dierenartsen bij euthanasie bij dieren. Meer specifiek richtte ze zich door middel van interviews op de manier waarop dierenartsen hun professionele rol vervullen en de factoren waarmee ze rekening houden bij het nemen van beslissingen. Er moet ook worden opgemerkt dat dit proces vaak behoorlijk complex is en dat deze gecompliceerde beslissingen over leven en dood van invloed lijken te zijn op het werkplezier van de dierenarts.

“Het is soms moeilijk te voorspellen wat medisch gezien de beste optie is voor een dier,” meldt de student. “Naast vragen over de kwaliteit van leven en de slagingskans van een behandeling, hebben ook niet-medische factoren invloed op het proces. Denk aan de band die er bestaat tussen de eigenaar en het dier. Deze 'contextuele' factoren vereisen in elke situatie een zorgvuldige afweging en daarom moeten dierenartsen soms kiezen tussen twee kwaden,” legt ze uit, verwijzend naar het feit dat de keuze om het leven van een dier te beëindigen niet altijd zwart-wit is.

Ze benadrukt de problemen in de omgang met eigenaren. Zo merkt ze op dat een dierenarts een verzoek om euthanasie kan afwijzen; maar er is wel steeds toestemming van de eigenaar nodig om het uit te voeren. Dit kan een gevoel van machteloosheid geven, bijvoorbeeld als de dierenarts ervan overtuigd is dat euthanasie de beste optie is, maar de eigenaar het niet zo ziet.

Aan de andere kant kan ook het tegenovergestelde gebeuren en kan de eigenaar van het huisdier om euthanasie vragen, terwijl er nog steeds alternatieven zijn. “In mijn proefschrift beschrijf ik de opties die dierenartsen overwegen wanneer ze niet achter de keuze voor euthanasie staan,” legt ze uit. “In de praktijk, bijvoorbeeld bij gezelschapsdieren, biedt herplaatsing van een dier soms een oplossing,” hoewel er ook vragen rijzen of dit de beste optie zal zijn voor het dier en of het mogelijk zal zijn om herplaatsing te regelen. “Het delen van dit soort opties en bijbehorende overwegingen ondersteunt het gesprek binnen de beroepsgroep, maar ook met huisdiereigenaren. Op deze manier kunnen dierenartsen voor elke situatie de beste oplossing vinden,” voegt ze eraan toe.

Op dezelfde manier beschrijft de dierenarts in haar proefschrift verschillende verhalen achter de euthanasie van dieren, waarmee ze hoopt het bewustzijn van de complexe problemen waarmee dierenartsen te maken hebben te vergroten. Anderzijds kan de kennis uit het onderzoek onder andere bijdragen aan de ontwikkeling van educatie op dit gebied.

Dierenartsen worden vaak geconfronteerd met het morele dilemma van het euthanaseren van een huisdier. De meeste dierenartsen hebben geen bezwaar tegen euthanasie en geloven dat het noodzakelijk is voor dieren die ernstig lijden of de openbare veiligheid bedreigen door oncontroleerbare agressie.

Veel cliënten kunnen echter aangeven dat de zorg voor hun huisdier een probleem is geworden of dat het hun levensstijl of leefsituatie in de weg staat en vragen om euthanasie. Dit staat bekend als “euthanasie voor het gemak”.

Uit een recent onderzoek in Noord-Amerika bleek dat bijna 27% van de dierenartsen in verschillende soorten praktijken “soms of vaak” wat zij beschouwden als ongepaste verzoeken ontving om het leven van dieren te beëindigen. De meeste dierenartsen hebben ten minste één keer zo'n verzoek ontvangen, slechts 7% heeft ze nooit ontvangen en iets meer dan 75% zegt nooit of zelden 'ongepaste' euthanasie uit te voeren.

Bovendien bleek uit een ander onderzoek dat dierenartsen die vaak dieren euthanaseren vaker ernstige zelfmoordgedachten hebben dan dierenartsen die geen euthanasie toepassen.