Richtlijnen van de International Renal Interest Society (IRIS) voor niervervangende therapie bij honden en katten

Continue nierfunctievervangende therapie wordt gebruikt voor de behandeling van acute nierinsufficiëntie bij honden en katten.

Ernstige acute nierinsuffiiëntie (ANI) bij honden en katten verhoogt het risico op morbiditeit en mortaliteit aanzienlijk. Nierfunctievervangende therapie (RRT) is een geavanceerde extracorporele behandeling die kan worden toegepast via verschillende platformen (machines) en modaliteiten (procedures). Het type behandeling wordt bepaald door het extracorporele voorschrift en niet door het platform zelf. Bij intermitterende nierfunctievervangende therapie (IRRT) wordt een extracorporeel toestel gebruikt voor de dialyse gedurende 4 tot 6 uur. Een continue nierfunctievervangende therapie (CRRT )is ontworpen voor langdurige dialyse ( ≥ 24 uur). IRRT kan worden toegepast via CRRT platforms maar is dan vaak minder efficiënt en een continue behandeling kan worden toegepast via IRRT maar er zijn beperkingen.

Dierenartsen uit verschillende landen ontwikkelden recent een richtlijn voor het gebruik van CRRT platformen voor langdurige of continue behandeling. Volgens deze richtlijn wordt de continue behandeling ingedeeld in transitie CRRT (T-CRRT) en conventionele CRRT (C-CRRT). T-RRT is een continue RRT die gewoonlijk via een C-CRRT platform wordt toegediend gedurende 12 tot 24 uur en die is ontworpen als overgangsbehandeling naar IRRT (behalve bij snel herstel). C-CRRT is een continue therapie over meerdere dagen om dieren met ANI te ondersteunen tot de nierfunctie of de hemodynamische stabiliteit verbeterd is of tot een definitief klinisch resultaat wordt bereikt.

Continue nierfunctievervangende therapie is een geavanceerde extracorporele techniek die vooral bij kritieke dieren wordt toegepast voor de benadeling van ernstige acute nierinsufficiëntie. T-CRRT en C-CRRT bieden voordelen door progressieve en duurzame verwijdering van opgeloste stoffen en vloeistoffen. Hierdoor verbetert de hemodynamische stabiliteit en is een nauwkeurigere volumeregeling mogelijk. Dit is vaak cruciaal bij kleine dieren en bij hemodynamisch instabiele patiënten.

Nierfunctievervangende therapie bij honden en katten

De term prolonged intermittent renal replacement therapy (PIRT) verwijst naar een therapie die gedurende 6 tot 8 uur wordt toegepast via een CRRT platform of – mits aanpassing - via IRRT.

De voorbije tien jaar is het gebruik van CRRT in de diergeneeskunde toegenomen maar richtlijnen voor de behandeling van honden en katten met ANI via continue extracorporele  modaliteiten ontbreken. Integratie van CRRT in de dierenartsenpraktijk vereist een duidelijk begrip van de indicaties, het voorschrijven en de toediening en een correcte selectie van patiënten. Naarmate de technologie toegankelijker wordt en de protocollen verfijnen, groeit de behoefte aan protocollen die gebaseerd zijn op bewijs en aangepast zijn aan dieren. De International Renal Interest Society (IRIS) maakt prioriteit van de ontwikkeling van aanbevelingen door experts in CRRT waarbij de diergeneeskunde wordt afgestemd op de actuele humane normen, terwijl tegelijkertijd wordt rekening gehouden met de specifieke behoeften en uitdagingen van kleine dieren.

Indicaties en analytische waarden

Dialyse is geïndiceerd bij dieren met ANI wanneer medische behandeling niet volstaat of waarschijnlijk niet zal volstaan om de gevolgen van uremie en hypervolemie onder controle te krijgen. Nierfunctievervangende therapie mag niet worden uitgesteld tot er duidelijke symptomen van uremie optreden. Integendeel, de therapie moet proactief worden gebruikt om de onvermijdbare gevolgen van progressief nierfalen te voorkomen. Snelle doorverwijzing naar een centrum dat hiervoor is uitgerust wordt aanbevolen zodat de behandeling indien nodig snel kan worden gestart.

Dit zijn de belangrijkste indicaties voor dialyse bij ANI: serumcreatinine hoger dan 5 mg/dl (442 µmol/l) met een stijgende trend bij gehydrateerde dieren, persisterende anurie of oligurie (> 6u) (< 0,3 ml/kg/u) die niet reageert op medicatie of adequate vloeistoftherapie, ernstige en levensbedreigende hypervolemie die niet reageert op diuretica of elektrolytenstoornissen die niet onder controle geraken (bijvoorbeeld hyperkaliëmie die ernstig genoeg is om hartritmestoornissen en een verslechterende hartfunctie te veroorzaken).

Keuze van substitutievloeistoffen en dialysaat

Elke behandeling kan leiden tot elektrolytenstoornissen zoals hypofosfatemie, hypokaliëmie, hyponatriëmie en zuur-base onevenwichten. Het dialysaat en de substitutievloeistoffen moeten worden aangepast om de specifieke behoeften van het dier te corrigeren zonder stoornissen te veroorzaken in de elektrolytenbalans of het zuur/base evenwicht. Commerciële dialysaten en substitutievloeistoffen zijn ontwikkeld voor humaan gebruik en hun eigenschappen verschillen voor gebruik bij honden en katten.de meeste diergeneeskundige behandelingen vereisen maatwerk van commercieel verkrijgbare oplossingen, vooral wat betreft de gehaltes aan natrium, glucose en kalium.

Er wordt benadrukt dat het zuur/base evenwicht opgevolgd moet worden en dat mogelijk dialysevloeistoffen zijn geïndiceerd die minder bicarbonaat bevatten om het optreden van metabole alkalose geassocieerd met continue renale substitutietherapie (C-CRRT) of citraatmetabolisme te voorkomen.

Na beoordeling van verschillende gerelateerde aspecten zoals het gebruik van anticoagulantia, mogelijke complicaties of methoden voor het beheersen van de bloeddruk , bevat het overzicht enkele slotoverwegingen. Er wordt aangegeven dat voor dierenklinieken die een continu nierfunctievervangend therapieprogramma willen opzetten, een CRRT platvorm voor nieuwe operatoren een eenvoudiger instap kan zijn dan een intermitterend hemodialyseplatform. Via het CRRT platform zijn zowel langzame als matig intensieve behandelingen mogelijk (bvb TIRP, CRRT en andere modaliteiten). Dit biedt meer flexibiliteit wanneer klinieken hun RRT programma’s lanceren en zich aanpassen aan de marktvraag. De auteurs vermelden dat de kosten voor installatie en onderhoud van een CRRT platform lager zijn dan de kosten voor intermitterende hemodialyse daar bij CRRT geen aanschaf en onderhoud van zuiveringsapparatuur vereist is.

Het CRRT platform heeft ook beperkingen: de kosten voor circuits en oplossingen zijn hoger, de personeelskost ligt hoger voor uitgebreide behandelingen en de efficiëntie bij de behandeling van grote honden ligt lager.